Prawidłowy rozwój dziecka w wieku 0-3 lat

 Wiedza na temat prawidłowego rozwoju dziecka jest szczególnie cennym narzędziem. Bądźmy pilnymi obserwatorami naszych dzieci – rodzice, przebywając z dzieckiem najdłużej w ciągu dnia, często jako pierwsi dostrzegają niepokojące objawy.

czytaj więcej »

Wspieranie rozwoju

Oczekiwanie narodzin dziecka to okres niezwykle radosny, pełen nadziei, planów na przyszłość. Większość rodziców nie może doczekać się przyjścia na świat nowego członka rodziny, wyobraża sobie, jak będzie wyglądał, zastanawia się, czy będzie to chłopiec, czy dziewczynka, planuje jego i swoją przyszłość. W większości wypadków nadzieje rodziców spełniają się wraz z narodzinami zdrowego dziecka. Inaczej może wyglądać sytuacja rodziny, gdy powitane na świecie dziecko diagnozowane jest jako niepełnosprawne. Reakcje rodziców są bardzo zróżnicowane. Prawie wszyscy doznają wielkiego wstrząsu, często doświadczają bezradności, lęku, nie chcą przyjąć tego faktu do wiadomości. Wśród uczuć i stanów emocjonalnych pojawia się smutek, gniew, poczucie winy, rozczarowanie, niepewność.

Rodzice po otrzymaniu informacji o niepełnosprawności dziecka przeżywają zatem silne, negatywne emocje. Jednak wraz z upływem czasu podlegają one zmianom zarówno w sile, jak i w jakości. Można wymienić kilka najczęściej powtarzających się etapów:

  1. Jest to szok. Istotą jego jest żal, smutek, bezradność, ból, cierpienie, lęk.
  2. Następnym stadium jest często kryzys emocjonalny objawiający się depresją, rozpaczą, złością. Może    to prowadzić do dezorganizacji życia rodziny.
  3. W etapie trzecim obserwować można pozorne przystosowanie. Rodzice próbują uruchomić różne strategie zaradcze. Niektórzy zaprzeczają diagnozie. Inni sięgają po nieskuteczne metody paramedyczne i pseudoterapie. Po ich wyczerpaniu niektórzy uznają, że dla dziecka  już nic nie można zrobić. Nie próbują żadnych oddziaływań rehabilitacyjnych. Skupiają się na dzieciach zdrowych, na własnej pracy, angażują się w działalność społeczną, czasem nawet opuszczają rodzinę.
  4. Ostatni etap to konstruktywne przystosowanie się do trudnej sytuacji. Dominującą cechą tego okresu jest niesienie pomocy dziecku w sposób racjonalny - dbanie o jego rehabilitację, rozwój, wychowanie i dopasowanie życia całej rodziny do nowych warunków. Pojawiają się uczucia pozytywne - miłość, radość i satysfakcja z wychowywania dziecka. Z czasem odczucia te zaczynają dominować.


Nie każda rodzina jest w stanie samodzielnie przejść drogę od rozpaczy do radości, zdarza się, że pozostaje w kryzysie emocjonalnym lub pozornym przystosowaniu przez długie lata. Wówczas konieczna jest specjalistyczna pomoc, skierowana nie tylko do samego dziecka, ale całej jego rodziny.

opracowała Dobrosława Uberna
psycholog
Fundacja "Promyk Słońca"