Kształcenie indywidualne dla dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w roku szkolnym 2017/2018

Pod koniec sierpnia 2017 roku zostały opublikowane trzy ważne rozporządzenia dotyczące kształcenia dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – dotyczące nauczania indywidualnego, kształcenia specjalnego i pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Proponowane zmiany wywołały niepokój wśród rodziców i kadry pedagogicznej, ale jednocześnie wprowadzono nowe rozwiązania, nieznane wcześniej w polskim prawie oświatowym.

Nauczanie indywidualne

Największe kontrowersje wywołały postanowienia Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego dzieci i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży. Ministerstwo odstąpiło w nim od dotychczasowej możliwości organizowania części zajęć dla dzieci posiadających orzeczenia o nauczaniu indywidualnym na terenie szkoły. Jak wyjaśnia Ministerstwo, nauka w ramach nauczania indywidualnego powinna być organizowana jedynie dla dzieci chorych, które ze względu na zły stan zdrowia nie mogą w ogóle uczęszczać do szkoły i w związku z tym mają realizować zajęcia wyłącznie w domu.

Nowe przepisy obejmują w pełni dzieci, które mają orzeczenie o nauczaniu indywidualnym wydane po 31 sierpnia 2017 r. Dla dzieci posiadających orzeczenie wydane przed 1 września 2017 r. zajęcia mogą być organizowane odpowiednio w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego lub szkole, jeżeli w orzeczeniu wskazano możliwość realizacji indywidualnego nauczania w szkole i szkoła dysponuje pomieszczeniem, w którym mogą odbywać się zajęcia dla tego dziecka lub ucznia. Jest to rozwiązanie przejściowe, obowiązujące do końca okresu, na jaki zostało wydane to orzeczenie, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego 2017/2018.

Indywidualne zajęcia w ramach kształcenia specjalnego

W przypadku dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego część z zajęć edukacyjnych może być realizowana indywidualnie albo w mniejszych grupach. Skorzystanie z tego rozwiązania gwarantuje Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. W świetle tego rozporządzenia w Indywidualnym Programie Edukacyjno–Terapeutycznym (IPET) w zależności od indywidualnych potrzeb ucznia z niepełnosprawnością należy wskazać wybrane zajęcia edukacyjne, które są realizowane indywidualnie z uczniem lub w grupie liczącej do 5 uczniów. Ministerstwo podkreśla, że dyrektor szkoły ma obowiązek realizować postanowienia IPET, a zatem jeśli w dokumencie tym wskazane zostaną konkretne zajęcia realizowane indywidualnie z uczniem, to dyrektor musi zapewnić realizację zadań w tej formie.

Zindywidualizowana ścieżka kształcenia

Od powyższych rozwiązań należy odróżnić zindywidualizowaną ścieżkę kształcenia, organizowaną dla ucznia na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Zindywidualizowana ścieżka kształcenia jest organizowana dla uczniów, którzy mogą uczęszczać do przedszkola lub szkoły, ale ze względu na trudności w funkcjonowaniu nie mogą realizować wszystkich zajęć wspólnie z oddziałem szkolnym i wymagają dostosowania organizacji i procesu nauczania do ich specjalnych potrzeb edukacyjnych. Wśród zajęć organizowanych w ramach zindywidualizowanej ścieżki są także zajęcia realizowane indywidualnie z uczniem. Objęcie ucznia zindywidualizowaną ścieżką następuje na podstawie opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Rozwiązanie to nie może być organizowane dla uczniów objętych kształceniem specjalnym, a także uczniów objętych indywidualnym nauczaniem.

Podsumowując, od 1 września 2017 r. w kilku przypadkach zajęcia szkolne są realizowane indywidualnie z uczniem. Po pierwsze – w przypadku ucznia, który nie może uczęszczać do szkoły – w ramach nauczania indywidualnego w domu, na podstawie orzeczenia o nauczaniu indywidualnym. Po drugie – dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – w ramach zajęć indywidualnych na terenie szkoły, na podstawie indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego. Po trzecie – jako zajęcia w ramach zindywidualizowanej ścieżki kształcenia dla ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (nieobjętego nauczaniem indywidualnym ani kształceniem specjalnym), na podstawie opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej. Należy pamiętać, że przyjęcie konkretnego rozwiązania będzie zależeć od indywidualnej sytuacji ucznia i powinno jak najlepiej odpowiadać jego potrzebom.