Świadczenie pielęgnacyjne w 2017 roku

Świadczenie pielęgnacyjne to podstawowa pomoc finansowa oferowana rodzicowi w sytuacji konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym kosztem własnej aktywności zawodowej. Od 1 stycznia 2017 roku zmieniają się zasady jego przyznawania rodzicom opiekującym się więcej niż jednym dzieckiem z orzeczoną niepełnosprawnością.

Komu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne?

Katalog osób, które mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, zawiera ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Są to:

• matka albo ojciec,

• opiekun faktyczny dziecka,

• osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną,

• inna osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny (z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności).

Podstawowym warunkiem otrzymania świadczenia przez te osoby jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Świadczenie pielęgnacyjne a brak aktywności zawodowej

Świadczenie pielęgnacyjne jest zatem ograniczone do osób, które albo zrezygnowały z dotychczasowego zatrudnienia (pracy zarobkowej), albo w ogóle go nie podejmowały. Nie jest istotne, czy dana osoba miała wcześniej pracę lub jej poszukiwała. Przyznanie świadczenia nie jest uzależnione także od sytuacji na rynku pracy czy kwalifikacji zawodowych osoby ubiegającej się o nie. Ważny jest powód rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia, którym musi być konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością.

Rezygnacja z zatrudnienia musi być całkowita, czyli musi nastąpić rozwiązanie stosunku pracy. Za rezygnację z zatrudnienia nie uznaje się sytuacji przejściowego niewykonywania pracy, np. podczas korzystania z urlopu macierzyńskiego czy wychowawczego.

Należy pamiętać, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się nie tylko z rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, ale także z zaprzestaniem także innej – szeroko rozumianej – działalności zarobkowej. Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej obejmuje wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Świadczenie pielęgnacyjne a orzeczenie o niepełnosprawności dziecka

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Dodatkowym wymogiem jest charakter tej niepełnosprawności. Ustawa wskazuje, że chodzi tutaj o niepełnosprawność orzeczoną w stopniu znacznym (takie orzeczenie może uzyskać dziecko powyżej 16. roku życia). W przypadku dzieci młodszych świadczenie może zostać przyznane tylko w sytuacji, gdy niepełnosprawne dziecko wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Spełnienie tych warunków potwierdza powiatowy zespół ds. orzekania o niepełnosprawności we wskazaniach w pkt 7 i 8 orzeczenia o niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne będzie więc przysługiwać tylko wtedy, gdy w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka pkt 7 i 8 będzie zawierał wpis „TAK” lub „WYMAGA”.

Wysokość świadczenia

Świadczenie pielęgnacyjne wynosi obecnie 1300 zł. Od 2017 r. wysokość świadczenia ma być corocznie waloryzowana o procentowy wskaźnik, o jaki zwiększać się będzie minimalne wynagrodzenie za pracę – zgodnie z zapowiedziami świadczenie wzrośnie do 1406 zł. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i jego wysokość nie jest uzależnione od dochodu rodziny.

Zmiany w świadczeniu od 2017 roku

Dotychczasowa ustawa o świadczeniach rodzinnych wykluczała możliwość pobierania świadczeń przez rodzica rezygnującego z pracy zarobkowej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem w sytuacji, gdy drugi rodzic pobierał już świadczenie pielęgnacyjne na innego niepełnosprawnego członka rodziny (np. drugie dziecko). Pod koniec 2014 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis ten jest niezgodny z konstytucją. Efektem tego orzeczenia jest nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych umożliwiająca pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego przez oboje rodziców w sytuacji, gdy oboje muszą zrezygnować z pracy, aby zająć się dwójką niepełnosprawnych dzieci. Nowe przepisy weszły w życie 1 stycznia 2017 roku.