Renta socjalna

Po osiągnięciu pełnoletniości osoba niepełnosprawna całkowicie niezdolna do pracy może ubiegać się o rentę socjalną. 

aktualizacja 27.11.2018

Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

  • przed ukończeniem 18. roku życia;
  • w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia;
  • w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Rodzaje renty socjalnej:

  • renta socjalna stała - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała;
  • renta socjalna okresowa - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa, przysługuje przez okres wskazany w decyzji jednostki organizacyjnej ZUS.
Od 1 czerwca 2018 r. renta socjalna wynosi 1.029,80 zł

Prawo do renty socjalnej zawiesza się, jeżeli zostały osiągnięte przychody w łącznej kwocie wyższej niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ogłoszonego ostatnio przez prezesa GUS do celów emerytalnych. W związku z tym kwota przychodu uzasadniająca zawieszanie rent socjalnych od dnia 1 grudnia 2018 r. wynosi 3.206,20 zł.

W przypadku zbiegu uprawnień do renty socjalnej z uprawnieniem do renty rodzinnej kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu, aby łączna kwota obu świadczeń nie przekraczała 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Kwota obniżonej renty socjalnej nie może być niższa niż 10% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Renta socjalna nie przysługuje, jeżeli kwota renty rodzinnej przekracza 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Prawo do renty socjalnej zawiesza się za miesiąc, w którym zostały osiągnięte przychody, z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub przychody zaliczone do źródeł przychodów opodatkowanych na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym w łącznej kwocie wyższej niż 30% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych.

Renta socjalna nie przysługuje osobie uprawnionej do:

  • emerytury,
  • uposażenia w stanie spoczynku,
  • renty z tytułu niezdolności do pracy,
  • renty inwalidzkiej lub pobierającej świadczenie o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych,
  • renty strukturalnej,
  • zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Renta socjalna nie przysługuje osobie będącej właścicielem lub posiadaczem (np. dzierżawcą) nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 5 ha przeliczeniowych. Osobie będącej współwłaścicielem nieruchomości rolnej nie przysługuje renta socjalna, jeśli udział tej osoby przekracza 5 ha przeliczeniowych.

Postępowanie w sprawie przyznania renty socjalnej wszczyna się na podstawie wniosku osoby ubiegającej się o rentę socjalną lub jej przedstawiciela ustawowego, a także na wniosek innej osoby albo kierownika ośrodka pomocy społecznej, działających za zgodą osoby ubiegającej się o rentę socjalną lub jej przedstawiciela ustawowego, wyrażoną na piśmie lub ustnie do protokołu.

Do wniosku o przyznanie renty socjalnej należy dołączyć:

  1. zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza leczącego (zaświadczenie OL-9), dokumentację medyczną oraz inne dokumenty mające znaczenie dla wydania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy;
  2. zaświadczenie o okresie uczęszczania do szkoły lub szkoły wyższej;
  3. zaświadczenie jednostki prowadzącej studia doktoranckie o okresie odbywania tych studiów;
  4. zaświadczenie o okresie odbywania aspirantury naukowej;
  5. w przypadku pracowników i zleceniobiorców - zaświadczenie wydane przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne określające kwotę osiąganego przychodu oraz okres, na jaki została zawarta umowa, z tytułu której osiągany jest ten przychód;
  6. w przypadku pracowników i zleceniobiorców - zaświadczenie o pobieraniu wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego i o dacie zaprzestania ich pobierania, jeżeli osoba ubiegająca się o rentę socjalną pobiera to wynagrodzenie, zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne, wydane przez wypłacającego wynagrodzenie, zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne;
  7. w przypadku rolników - zaświadczenie właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego określające powierzchnię użytków rolnych nieruchomości rolnej w hektarach przeliczeniowych.
Formularze wymagane do złożenia wniosku znajdziesz tutaj

Decyzję w sprawie przyznania renty socjalnej wydaje i świadczenie to wypłaca jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwa ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o rentę socjalną. O każdej zmianie danych, w tym wysokości uzyskiwanych przychodów, trzeba niezwłocznie zawiadomić ZUS.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (t. jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 982 z późn. zm.)

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 2003 r. w sprawie przyznawania renty socjalnej (Dz.U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1656)

opracowała Joanna Kuczyńska

aktualizacja Joanna Kuczyńska