Alergia na mleko krowie

Alergia na mleko krowie (obcogatunkowe białko), najczęstsza dolegliwość zdrowotna dzieci, jest uczuleniem na składniki białkowe mleka (kazeinę, laktoalbuminę, laktoglobulinę). Zdarzają się także nietolerancje cukru mlecznego laktozy. Nie stwierdza się natomiast uczulenia na tłuszcze występujące w mleku.

Mleko krowie zawiera ponad 30 białek, z których każde może powodować alergię. Jednak najczęstszym winowajcą jest tu kazeina. Kazeina uczula około 60% chorych z alergią na mleko krowie. U 19% noworodków w chwili przyjścia na świat występują przeciwciała IgG skierowane przeciwko białkom mleka krowiego. Najczęściej jest to kazeina lub beta-laktoglobulina. W 100 ml mleka znajduje się 2,8 g kazeiny, a więc nieporównywalnie więcej niż białek serwatkowych. Niestety, kazeina jest odporna na działanie wysokich temperatur i mimo poddawaniu obróbce termicznej nie zmienia swoich właściwości alergizujących. Nadwrażliwość na mleko krowie występuje czasem już w łonie matki, łożysko przepuszcza wiele antygenów i alergizuje rozwijający się płód. Dlatego bardzo często można obserwować u niemowląt przypadki alergizacji po tym, jak po raz pierwszy spożyły mleko krowie. Z wiekiem – zwłaszcza po ukończeniu 3. roku życia – alergia na mleko krowie staje się rzadsza, choć nie jest to regułą.

Podkomitet Niepożądanych Reakcji na Żywność Europejskiej Akademii Alergii i Immunologii Klinicznej ustanowił trzy kryteria klinicznego rozpoznania alergii na mleko krowie:

1) ustąpienie objawów po odstawieniu mleka i otrzymywanych z niego wyrobów; 2) nawrót dolegliwości po jednokrotnym podaniu mleka;
3) wyłączenie zakażeń i zaburzeń enzymatycznych powodujących podobne objawy, jak wywołane złym znoszeniem mleka krowiego.

Objawy alergii na mleko u dziecka:
- szorstka skóra,
- zaczerwienione policzki,
- silna ciemieniucha,
- wysypka na zgięciach łokciowych i pod kolanami,
- pękanie płatka ucha,
- ulewanie,
- wzdęcia,
- niepokój i płacz,
- chroniczny katar,
- duszności,
- suchy kaszel,
- częste zapalenie ucha.

Jedynym wyjściem jest dieta eliminacyjna. Polega ona na czasowym lub stałym wycofaniu alergenu z diety i obserwacji poprawy stanu zdrowia. U niemowląt, u których stwierdza się alergię na białko mleka krowiego, stosuje się mieszanki lecznicze, do których należą hydrolizaty kazeiny (Nutramigen, Pregestimil) i hydrolizaty serwatkowe (Bebilon Pepti) lub homogenaty różnych gatunków mięs (kury, indyki).
Jeżeli twoje dziecko jest uczulone na mleko, wszystkie osoby z jego otoczenia muszą być świadome, na czym polega jego dolegliwość i jak sobie z nią radzić. Zdarza się, że dieta eliminacyjna musi być przestrzegana bezwzględnie, bo jakiekolwiek odstępstwo może być zagrożeniem dla zdrowia i życia.

Produkty spożywcze, które zawierają mleko:
Twarożki, jogurty, maślanki, wszystkie rodzaje serów, mleko w formie surowej, pasteryzowanej, UHT, śmietanki, śmietany, mleko w proszku ,lody, czekolady itp. Niestety, mleko w proszku jest też często dodawane do wielu gotowych produktów spożywczych.

Produkty spożywcze, które mogą zawierać białko mleka krowiego:
Masło – zawiera tylko tłuszcz z mleka i jest dobrze tolerowane przez alergików. Jednak przy produkcji masła w dużych mleczarniach może pojawić się w nim śladowa ilość białka i trzeba mieć tego świadomość.
Margaryna – większość margaryn zawiera białko mleka krowiego. Tylko te ze sklepów ze zdrową żywnością, ze specjalnie i szczegółowo opisanymi białkami powinny być od niego wolne.
Makarony – zawierają często białko mleka, a producenci nie ujawniają tego w składzie. Dlatego, by mieć pewność, że makaron jest wolny od białek mleka, kupuj go w sklepie ze zdrową żywnością.
Chleb i pieczywo – białko mleka bardzo często występuje w proszkach do pieczenia, które stosowane są do wypieku pieczywa.
Mięso i kiełbasy – dodawanie mleka do kiełbas i produktów mięsnych jest zgodnie z prawem zabronione, ale zdarzają się przypadki stosowania półproduktów, które zawierają białka mleka.
Płatki zbożowe – często stosowane w żywieniu dzieci jako dodatek do mleka, w swoim składzie kryją mleko, a producenci nie informują o tym na etykietach.

Jak zastąpić mleko krowie:

Zamiast mleka krowiego wybieraj mleko oraz sery kozie, mleko owsiane, mleko oraz sery owcze, mleko migdałowe, mleko ryżowe, mleko kokosowe, mleko z amarantusa. Jednak wszystko konsultuj z lekarzem i dostosuj odpowiednie zamienniki do wieku dziecka.


Anna Figołuszka - Dietetyk Polski, zdjęcie: www.sxc.hu