14 listopada - Światowy Dzień Cukrzycy

14 listopada obchodzimy Światowy Dzień Cukrzycy, ustanowiony przez ONZ – a właściwie dzień zwiększania świadomości społecznej na temat cukrzycy. Data została wybrana nieprzypadkowo: 14 listopada 1891 roku urodził się Frederick Banting, który wspólnie z Charlesem Bestem w 1921 roku odkrył insulinę.

Cukrzycę uznaje się za chorobę przewlekłą, wyniszczającą i bardzo kosztowną, wiążącą się z wieloma powikłaniami i często występującą jednocześnie u wielu członków rodziny. Cukrzyca jest schorzeniem metabolicznym wywołane brakiem lub nieprawidłowym działaniem insuliny, hormonu produkowanego przez komórki beta  trzustki. Insulina uczestniczy w regulowaniu wszystkich procesów przemiany materii w ludzkim organizmie.
U cukrzyków występuje podwyższony poziom glukozy we krwi, czyli hiperglikemia. Prawidłowe wykorzystanie glukozy przez organizm jest uwarunkowane wystarczającą ilością insuliny.
Rozróżnia się dwa rodzaje cukrzycy: Cukrzyca typu 1, zwana insulinozależną lub typu dziecięcego (dotyczy bowiem przede wszystkim dzieci) jest uwarunkowana genetycznie i wiąże się z brakiem insuliny na skutek uszkodzenia odpowiednich komórek trzustki.
Dodatkowo u cukrzyca typu 2. Znacznie bardziej rozpowszechniona jest cukrzyca typu 2, zwana także insulinoniezależną, dotykająca najczęściej osób z nadwagą (im znaczniejsza nadwaga, tym większe prawdopodobieństwo cukrzycy), zaburzeniami przemiany materii oraz osób w podeszłym wieku.  Jej przyczyną jest zazwyczaj zaburzenie wydzielania insuliny przez komórki beta trzustki lub wykorzystania insuliny.
Głównym objawem choroby jest poziom glukozy we krwi: jeśli stężenie glukozy we krwi przekracza na czczo 126 mg/dl, zaś w 2 godziny po posiłku przekracza 200 mg/dl, mamy do czynienia z cukrzycą. Choroba ta manifestuje się ogólnie złym samopoczuciem, zmęczeniem, osłabieniem, sennością, chudnięciem. Chorzy na cukrzycę więcej piją i częściej korzystają z toalety. Niektórzy skarżą się na zaburzenia widzenia oraz mdłości.
Według Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego na cukrzycę choruje w Polsce 2,67 mln osób, co stanowi ponad 7 proc. społeczeństwa w wieku 20-79 lat i 20 proc. osób w wieku powyżej 60 lat. W ciągu 25 lat w naszym kraju nastąpił czterokrotny wzrost zachorowalności na cukrzycę typu 1. Cukrzyca typu 2 z dużym prawdopodobieństwem rozwinie się w ciągu kilku lat u 80-90% dzieci z nadwagą i otyłością. Aby koszty społeczne były jak najmniejsze, należy wcześnie wykryć cukrzycę, odpowiednio ją leczyć i wyedukować pacjenta. Dlatego stworzono Narodowy Program Profilaktyki i Edukacji Diabetologicznej, który w ramach badań przesiewowych ma „wychwycić” tych, którzy nie wiedzą, że chorują. Ma też za zadanie wyedukować chorych i środowisko, w którym funkcjonują.

Symbolem walki z cukrzycą jest niebieski krąg, a Światowy Dzień Cukrzycy obchodzi ponad 350 mln ludzi w ponad 150 krajach na całym świecie.


Opracowała Agata Janiszewska
Zdjęcie: Wikipedia