Metoda Vojty

Metoda została opracowana przez profesora Vaclava Vojtę, w oparciu o kinezjologię rozwojową, która pozwala odróżnić prawidłowe wzorce ruchu od zaburzonych. Dzięki metodzie możliwa jest zarówno diagnostyka jak i terapia.

Diagnostyka pozwala uwidocznić bardzo wczesne stadia zaburzeń funkcji ośrodkowego układu nerwowego (OUN), dzięki czemu możliwe jest podjęcie wczesnych, ukierunkowanych oddziaływań terapeutycznych. Rehabilitacja polega na odpowiednim pobudzaniu OUN i wyzwalaniu u pacjenta reakcji mięśniowych nazwanych kompleksami odruchowej lokomocji. Ćwiczenia, wielokrotnie powtarzane, wpływają na zmianę nieprawidłowych wzorców ruchowych, prowadząc do utrwalenia prawidłowych reakcji, co jest dostrzegalne jako zwiększenie ogólnej sprawności psychomotorycznej dziecka. Ze względu na specyfikę rozwoju człowieka i wykształcanie się poszczególnych, bardziej specyficznych funkcji w oparciu o wcześniej zdobyte umiejętności, wzorce ruchowe najłatwiej jest zmienić w pierwszych miesiącach życia dziecka, gdy nie są jeszcze utrwalone. Dlatego też terapia metodą Vojty przynosi najlepsze efekty u dzieci najmłodszych (niemowląt). Metoda nie ma jednak ograniczeń wiekowych i może być stosowana zarówno w terapii dzieci jak i dorosłych.

Wskazaniem do stosowania metody Vojty jest wszelka potrzeba usprawnienia ruchowego, ze szczególnym uwzględnieniem:
•    zagrożenia mózgowym porażeniem dziecięcym
•    leczenia utrwalonych niedowładów
•    uszkodzeń splotu ramiennego
•    konsekwencji przepuklin oponowo-rdzeniowych
•    asymetria postawy i rozwoju funkcji w 1 r. ż.



Terapia metodą Vojty jest trudnym zadaniem dla dziecka, ze względu na działanie wbrew jego woli i prowokowanie zmiany dotychczas wykształconych, nieprawidłowych wzorców ruchowych, a także ze względu na konieczny wysiłek dziecka. Niemowlę buntuje się przeciwko próbom zmiany preferowanych reakcji. Dlatego też ważne jest, aby rehabilitacja odbywała się pod okiem doświadczonego specjalisty w tej dziedzinie, a praca w domu wykonywana była przez rodziców systematycznie i według zaleconego instruktażu.
Niemowlę reaguje płaczem na działania terapeutyczne, co z kolei jest często trudne do zaakceptowania przez opiekuna, uznającego niejednokrotnie, że krzyk dziecka jest oznaką doznawanego w czasie terapii bólu. Warto pamiętać, że płacz jest podstawowym narzędziem komunikacji niemowlęcia z otoczeniem, w tym wypadku służącym zasygnalizowaniu sprzeciwu wobec działania, które nie jest zgodne z jego wolą. Ból blokuje powstawanie prawidłowych wzorców ruchowych (pojawienie się bólu prowadzi np. do zaciśnięcia i wyprężenia ręki, zamiast jej rozluźnienia). Nie może zatem pojawić się w podczas ćwiczeń rehabilitacyjnych, ponieważ działałby przeciwko głównemu celowi terapii - doprowadzeniu do wykształcenia prawidłowych odruchów.

Opracowała D. Uberna