Integracja Sensoryczna (SI)

Koncepcja integracji sensorycznej została stworzona przez Dr A. Jean Ayres- psychologa klinicznego i terapeutkę zajęciową, która wykorzystała wiedzę z zakresu neuroanatomii i neurofizjologii. Integracja sensoryczna jest to proces odbierania bodźców, a następnie porządkowania ich oraz integrowania z wcześniejszym doświadczeniem. Skutkiem zakłócenia tego procesu są problemy z koordynacją ruchową, koncentracją i zachowaniem, a w konsekwencji również problemy szkolne i trudności w życiu społecznym.

Terapia  polega  na  dostarczaniu  dziecku różnorodnych bodźców – początkowo uporządkowanych - połączonych z  ruchem czynnym i sytuacją zadaniową. Z czasem wprowadza się bodźce bardziej zróżnicowane, nieregularne.
Terapia metodą integracji sensorycznej ma postać nauki poprzez zabawę, w czasie której mózg i układ nerwowy są uczone integrować wrażenia zmy
słowe.

Pomaga temu wyposażenie sali terapeutycznej, zaopatrzonej w liczne specjalistyczne przyrządy (np. beczki, trapezy, platformy). Dziecko, jeżdżąc na platformie, huśtając się na trapezie, tocząc się w beczce, bawi się i jednocześnie uczy. Wykonując ćwiczenia nie przyswaja jednak konkretnych umiejętności. Poprawia natomiast przebieg procesów nerwowych leżących u ich podstaw, dzięki zaangażowaniu w wykonywane aktywności całego ciała oraz układu zmysłów (równowagi, propriocepcji -czucia własnego ciała, dotyku, wzroku, słuchu, węchu, smaku). Barwne otoczenie i atmosfera podczas terapii stymuluje dziecko do naturalnej aktywności jaką jest eksploracja środowiska.

Terapię Integracji Sensorycznej można stosować u osób w każdym wieku, u których zdiagnozowano zaburzenia przetwarzania sensorycznego. Najczęściej stosowana jest u dzieci, doświadczających trudności w obszarze codziennego funkcjonowania, takich jak:  

 

  • zbytnia ruchliwość, nadaktywność;
  • zbytnia powolność, nieśmiałość, wyciszenie;
  • nadwrażliwość na ruch - unikanie zabaw na zjeżdżalniach, huśtawkach, drabinkach, karuzeli, choroba lokomocyjna;
  • niska sprawność ruchowa, trudności w bieganiu, skakaniu, jeździe na rowerze, słaba koordynacja ruchowa, opóźniony rozwój ruchowy, trudności z utrzymywaniem równowagi;
  • problemy z samoobsługą (ubieranie, zapinanie guzików, wiązanie sznurówek);
  • przewracanie się częściej niż inne dzieci, częste upuszczanie, psucie zabawek;
  • unikanie zabaw plastycznych z użyciem rąk (plastelina, glina, piasek, farby), trudności z zabawami manualnymi (rysowanie, cięcie nożyczkami);
  • opóźnienie rozwoju mowy, wada wymowy;
  • trudności z koncentracją uwagi;
  • brak apetytu, jedzenie w sposób nieuważny, brudząc ubranie;
  • negatywna reakcja na pewne bodźce wzrokowe, słuchowe, dotykowe – dziecko nie lubi mycia włosów, czesania, obcinania paznokci, unika określonych materiałów, nie lubi chodzić boso;
  • częste reakcje złością, agresją;
  • doświadczanie trudności w uczeniu się (kłopoty z zapamiętywaniem, czytaniem, pisaniem, ortografią);
  • niechęć do nauki (rodzice mają wrażenie, że dziecko jest "leniwe", o wszystkim zapomina, ma niską motywację i samoocenę).

Może być stosowana także w przypadku dzieci z autyzmem, ADHD, Zespołem Downa, Zespołem Aspergera i różnorodnymi dysfunkcjami rozwojowymi.
Szacuje się, że współcześnie co piąte dziecko ma problemy z prawidłowym przetwarzaniem bodźców sensorycznych.

Z zaburzeń  związanych z integracją sensoryczną nie można „wyrosnąć” – aktualne trudności będą rosły wraz dzieckiem. Dlatego tak ważna jest interwencja w tym obszarze, poprzedzona specjalistyczną diagnozą.

Opracowała D. Uberna